Yaratıcı Drama Teknikleri Prensipleri ve Süreçleri

Drama Teknikleri

Dramada en çok kullanılan teknikler şunlardır:

  • 1. Rol yapma : Kişinin kendi dışında bir insanı, varlığı, canlıyı, hatta eşyayı canlandırmasıdır Dili, bedeni, jest ve mimikleri kullanarak gerçekleştirilir.
  • 2. Rol değiştirme : Çocukların bir etkinlikte oynadıkları rolleri değiştirerek tekrar oynamalarıdır. Böylece etkinlik bir kez daha tekrarlanmış olur.
  • 3. Doğaçlama : Herhangi bir rol, metin ya da diyalog ezberlemeden içinden geldiği gibi bir olayı, bir durumu, bir kavramı canlandırmadır. Olay ya da durum karşısında bireyin sergileyeceği tutumları canlandırmaya yöneliktir. Jest ve mimikler aracılığıyla iç yaşantı dışa yansıtılır.Olay ya da durum karşısında her insan, kendine özgü bir tavır sergileyecektir. Niyetler ve ifade biçimleri farklılık gösterecektir. Bu tür doğaçlamaların rol değiştirme tekniğiyle tekrarlanması empatiyi geliştirmesi bakımından son derecede yararlıdır.
  • 4. Pandomim : Sözsüz, beden diliyle gerçekleştirilen canlandırmadır. Sessiz sinema bu gruba girer.
  • 5. Hikâye/Olay canlandırma : Öyküleme tekniğinin kullanıldığı masal, hikâye, efsane, fabl türlerinde bir metnin ya da günlük hayattan seçilmiş bir olayın canlandırılmasıdır.
  • 6. Donuk imgeler : Drama etkinliği gerçekleştirilirken, öğrencilerden hareketsiz durmaları ve donuk bir fotoğraf oluşturmaları istenir. Öğretmen liderliğinde gerçekleştirilen bu fotoğrafların, fotoğraf dışında kalan diğer öğrenciler tarafından anlaşılması beklenir.
  • 7. Bilinç koridoru : Bir karakterin yaşamındaki ikilemleri gidermek ya da bir seçim yapmasını sağlamak için kullanılır. Öğrenciler, karşılıklı dizilerek bir koridor oluştururlar. Karakter, bu koridorda yavaş yavaş ilerlerken, öğrencilerin her biri farklı duygu ve düşünceleri dile getiren birer cümle söyleyerek karakterin vicdanının sesi olurlar. Her öğrenci farklı öneriler getirebilir. Karakter koridorda ilerlerken, seslerin şiddeti giderek artar. Koridor boyunca sunulan duygu ve düşünce aktarımlarıyla karakter, bir karara varmaya çalışır.
  • 8. Dedikodu halkası : Bir halka oluşturulur. Karakterin davranışları, topluluğun içinde söylenti ve dedikodu olarak dile getirilir. Söylentiler, halkanın etrafında abartılarak ve çarpıtılarak yayılır. Çelişkileri ortaya koymada kullanılır.
  • 9. Sıcak sandalye : Karakter, yüzü gruba dönük olarak bir sandalyeye oturtulur. Gruptaki üyeler tarafından karaktere, değer yargıları, ilişkileri, zevkleri, olumlu olumsuz özellikleri, hobileri ve davranışları hakkında sorular sorulur. Karakterin kendini keşfetmesi sağlanır. Soru soran kişiler “doktor, şehit, tarihçi, sosyal hizmet uzmanı, psikolog, yönetici, okul müdürü” gibi roller de alabilirler. Karakter, stres anında ya da yaşadığı bir duygusal patlama döneminde sorgulanırsa gerilim oluşabilir.
  • 10. Geriye dönüş : Drama etkinliğinde şimdiki zaman ve geçmiş arasındaki ilişki vurgulanır, geçmişe ait görüntüler bugüne yansıtılarak pekiştirilir.
  • 11. Bölünmüş ekran : Öğrencilerden farklı zamanlarda ve yerlerde gerçekleşen iki veya daha fazla sahne planlamaları istenir, Ardından filmlerde olduğu gibi bu iki sahnenin arasındaki olaylar, ileriye ya da geriye giderek canlandırırlar.
  • 12. Dans etme : Sevinç, mutluluk, coşku, özlem, merak gibi duyguları dans yoluyla ifade etmektir. Herhangi bir dansı taklit etmek değil, bedenini özgür biçimde hareket ettirmek esastır.
  • 13. Resim çizme : Bir olayın, durumun, hikâyenin resmini çizmektir. Bir şiirde, hikâyede, masalda verilmek istenen iletiyi resme dönüştürmektir.
  • 14. Kukla : Hazırlanan kuklalara kişilik vererek bir durumu, kavramı ya da olayı canlandırmaktır.Çocukların ilgisini en çok çeken teknikler arasındadır. Özellikle okul öncesi eğitiminde sık başvurulan drama teknikleri arasında yer alır. Hikâye, olay ya da durumlara göre özel olarak hazırlanan kuklalar aracılığıyla oynanır. Bir perdeye ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirildiği için kukla tiyatrosundan farklıdır.Kukla tiyatrosundan bir diğer farkı, etkinliğe bütün çocukların katılmasıdır. Kukla dramasında seyirci yoktur. Gruptaki her çocuğun elinde, canlandıracağı nesne ya da karakterin kuklası vardır.Kendilerini bir grubun önünde ifade etmekte güçlük çeken bazı çocuklar, kukla yardımıyla kendilerini daha rahat ifade edebilirler. Kukla, onların kendilerini güvende hissetmelerini sağlayabilir. Karton ya da kumaştan yapılmış, el ve parmakla oynatılabilen kuklalar, çocukların yaşantılarını ve iç dünyalarını dolaylı yoldan açığa vurmasını sağlayabilir.Çok küçük yaşlardan itibaren çocukların kuklalarla iletişim kurma eğiliminde oldukları düşünülürse, eğitimde kukla draması tekniğinden daha çok yararlanılması önerilebilir.Kuklaların parmak kuklası, el kuklası, çomak kukla, ipli kukla, gölge kuklası gibi çeşitleri vardır.Parmak kuklasıParmağa takılabilecek büyüklükte kumaş ya da trikodan yapılan kuklalardır. Parmak kuklalarının yapımında kâğıt ve kartondan da yararlanılabilir. Üzerine çeşitli varlıkların resmi çizilebilir ve her parmak farklı bir varlığı temsil edecek şekilde adlandırılabilir. Bir hikâye anlatmak ya da anlatılan hikâyeye canlılık kazandırmak için kullanılır.El kuklası Bir elin içine rahatlıkla girebileceği büyüklükte ve genellikle kumaştan yapılan kuklalardır. Baş ve kolları hareket ettirebilmek için parmakların içine girebileceği boşluklar bırakılır. İnsan ya da hayvan figürleri bu kukla tekniğiyle canlandırılabilir.Çomak kuklaBir hikâyede geçen karakterleri temsil etmek üzere kartondan yapılan ve figürün arka yüzüne takılan bir çubuk yardımıyla oynatılan kuklalardır. İhtiyaç duyulan resim kartona çizilir, kesilir ve boyanır. Bir hikâyenin anlatımında ya da semboller yardımıyla gerçekleştirilen kimi anlatımlarda çomak kuklalar kullanılabilir. Dayanıksız oldukları için sık sık yenilenmeleri gerekebilir. Çocuklara yaptırılacak kuklalar, hem el becerilerinin gelişmesinde, hem de çocukların bu kuklalar yardımıyla özgün hikâyeler oluşturmalarına ortam hazırlar.
  • 14 (a) İpli kukla : Artı biçiminde bir kontrol tahtasına bağlanmış iplerin ucunda oynatılan kuklalardır. Hazırlanışı diğerlerine göre biraz daha zaman ve özen gerektirir. Hazırlanışı kadar oynatılışı ve izlenişi de oldukça zevklidir. Çocukların ellerinde rahatlıkla tutup oynatabilecekleri büyüklükte kuklalar hazırlanabilir ve oynatmaları istenebilir.Gölge kuklasıGeleneksel seyirlik sanatımız Karagöz’den hareketle hazırlanan kuklalardır. Anaokullarında karton ya da mukavvadan pratik olarak gölge kuklaları yapılabilir. Kuklayı oluşturan baş, gövde, kol, bacak gibi parçalar raptiye ile birbirine tutturulur. Resmin arka yüzüne ince bir çubuk yatay olarak takılır. Çubuk el içinde sağa sola çevrildikçe kukla eklem yerlerinden hareket eder. Kuklanın oynatılacağı yer de pratik olarak hazırlanabilir. Bunun için gergin beyaz bir bez kullanılabileceği gibi, parşömen kâğıdı ya da aydınger de kullanılabilir. Perdeye seyyar bir ampul ile arkadan ışık verilir ve her türlü gölge kuklası bu perdenin arkasından canlandırılabilir.Yalnızca Karagöz-Hacivat söyleşmelerinde değil, her türlü hikâye veya olay anlatımında gölge kuklalarından yararlanılabilir. Çeşitli hayvan figürleri kullanılabilir.
  • 14 (b) Parmak oyunları : Parmaklara çeşitli kişilikler ve roller verilerek bir olayın, durumun, kavramın canlandırılmasıdır.

Temel Prensipler

Yaratıcı Dramanın 4 Temel Prensibi Şunlardır;

1.Grup : Grup olmazsa yaratıcı drama atölyesi olmaz çünkü yaratıcı drama bireysel bir çalışma değil grup çalışmasıdır,

2.Mekan : Yaratıcı drama atölyeleri masa başında yazı yazalım düşünelim bunu nasıl yapalım diye oluşturduğumuz bir yer değildir, daha aktif dinamik ve heyecanlı olmamız gerekiyor bundan dolayıda kendimizi daha rahat hissedeceğimiz ve kendi grubunuzun da rahat olacağı bir mekana ihtiyaç vardır,

3.Öğretmen,Yönetici veya Lider : Bu süreci yönetecek eğitimi verecek bu atölyeyi yönetebilecek bir lider yönetici veya öğretmene ihtiyaç vardır,

4.Konu : Ve sonuç olarak olmazsa olmazımız bir konuya ihtiyacımız var yani hedefimize gidecek yoldaki araca ihtiyacımız vardır.

Bunlar yaratıcı dramanın olmazsa olmaz 4 temel prensibidir, Temel prensiplerin olgunlaşmasından sonra 3 aşamadan oluşan bir süreç başlar,

Süreçler

Yaratıcı Drama Süreçleri Şunlardır;

  1. Hazırlık ve ısınma aşaması : hazırlık ısınma çalışması hedeflediğiniz kazanıma ulaşacağınız ilk adımdır bu aşamada oyunlarla,etkinliklerle hem bedeni, hem zihni, hemde ruhu harekete geçiririz.
  2. Canlandırma ve doğaçlama aşaması : bu aşama aslında tamamen kazanıma ulaşacağınız ana aşamadır burada dramatik durum kartları, rol kartları kullanarak veya gruplara o konuyla ilgili doğaçlama ve canlandırma konularını verirsiniz, böyleliklede o gruptaki kişiler konunun üzerinde düşünmeyi doğaçlama veya canlandırmayı yaprak onu yaşamayı ve deneyimlemeyi zaten göstermiş olurlar
  3. Değerlendirme aşaması : bu aşamada kazanıma ulaşıp ulaşmadığınızı değerlendirirsiniz, eğer gerçekten grubunuzu tanıyarak grubunuzu göz önünde bulundurup ona göre atölye hazırladıysanız süreci,krizleri doğru yönetebildiyseniz, değişikleri ve döngüleri güzel sağlayabildiyseniz zaten kazanıma akıcı bir şekilde ulaşabiliyorsunuz,

Yaratıcı Drama Teknikleri Prensipleri ve Süreçleri yaratıcı drama eğitiminde mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır, bunlar bir birleriyle bağlantılı, akıcı bir şekilde düşünülmesi ve yönetilmesi gereklidir,

Yaratıcı Drama yaratmayı,üretmeyi, dönüştürmeyi hedefleyen bir alan bu eğitim süreci tek bir doğrunun olmadığını farklı ve çok yönlü düşünebilme kabiliyetini kazandırmaya çalışır.

Yaratıcı dramanın; hayatın bir provası olması , yaşanmış ve yaşanması mümkün olan olayları ele alması veya 4 temel prensibin mutlaka bir atölye içinde olması gibi değiştirilemez kuralları vardır.

Yaratıcı Drama Teknikleri Prensipleri ve Süreçlleri hakkındaki yazımızın sonuna geldik, Diğer yazılarımızı okumak için Tıklayınız.

Bizimle İletişim Kurmak ve Bilgi Almak İçin Tıklayınız.

Düşünceleriniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir